De Ryckelenberghoeve: Erps eiland 1
Op de hoek van de Kwerpsebaan en van de Oude Baan ligt de Rijckenberghoeve. Dit gebouw draagt het huisnummer 310 in de Kwerpsebaan. In de 16de eeuw was dit pachthof eigendom van de adellijke familie ’t Serclaes en in de 17de eeuw kwam ze in handen van de adellijke familie de Fourneau. In 1709 kocht Jan Vanderhulst dit belangrijk pachthof. In de 19de en 20ste eeuw volgden de pachterfamilies Wauters en Poels elkaar op in dit bedrijf. Guillaume Wauters (+1851) vestigde hier in de eerste helft van de 19de eeuw een olieslagmolen. De molenstenen van de smoutmolen vinden we nog terug ingemetseld in de stal. De Rijckenberghoeve is een langshuis met twee verdiepingen en een zadeldak uit de 17de eeuw. De hoeve werd opgetrokken in bak- en zandsteen. Het dagelijks leven speelde zich af op de binnenplein, dat men bereikt via een kleine toegangsdeur op de Kwerpsebaan. De hoge halfkruisvensters op de bovenverdieping zijn nog goed zichtbaar. Opvallend is ook de zonnewijzer op de muur van de bovenverdieping langs de binnenkoer. Langs de Oude Baan vinden we een haakse bijbouw met een grote schuurpoort. We vinden er een mooi muurkapelletje toegewijd aan Sint-Antonius van Padua, de patroon van de verloren voorwerpen.
Bibliografie
F. MAES. Oude woningen onder Erps-Kwerps - Eigen Schoon en De Brabander, 1956, p. 448-449.
H. VANNOPPEN. De Rijckenberghoeve - Eigen Schoon en De Brabander, 1978, p. 185-198.
H. VANNOPPEN. Honderd Kortenbergse gebouwen.
Op stap door tien eeuwen verleden. Boek en Vorm Winksele, 1991, p. 77.
H. VANNOPPEN. Van twee kerkdorpen tot stadsgewestgemeente : Erps-Kwerps 1776-1976, p. 146-147.
hoeve

Hof ten Driesche of Ransemhoeve: Erps eiland 2
Het gebouw in de Kasteelstraat nr. 40 vinden we oorspronkelijk terug als het Hof ten Driessche en nu als de Ransemhoeve. De familie ’s Paepen was in de 14de, 15de eeuw eigenaar van het Hof ten Driessche. Van de 15de eeuw tot de 18de eeuw was dit pachthof verbonden met de eigenaars van het leen van Ransem. Zo komt men aan de nieuwe benaming Ransemhoeve. Het kasteel van Ransem verdween in het begin van de 17de eeuw en lag meer zuidwaarts van de Ransemhoeve en meer naar het bos toe. Het Hof ten Driessche was een Erps eiland. Dit pachthof werd in 1568 aangeslagen omdat de eigenares Marie de Fonseca sympathie had voor het protestantisme. In de 18de eeuw was de familie Aulaerts pachter op het pachthof van de adellijke familie van Wissenkercke. In de 19de eeuw woonde er de familie Salens. Er was rond 1900 een handmelkerij gevestigd en onder Alfons Buelens-Salens was er ook nog een botermolen. Het pachthof onderging grote veranderingen toen het aangekocht werd in 1947 door Pierre Boonen, beheerder van de Kredietbank te Brussel. Hij vormde deze hoeve om tot een mooi herenhuis. In de zijgevels van het oude gebouw vinden we de ankers 1660.
Bibliografie
A. WAUTERS. Histoire des environs de Bruxelles. 8B, p. 372-373.
F. MAES. Oude woningen onder Erps-Kwerps - Eigen Schoon en De Brabander, 1956, p. 390-391.
H. VANNOPPEN. Honderd Kortenbergse gebouwen.
Op stap door tien eeuwen verleden. Boek en Vorm Winksele, 1991, p. 62-63.
H. VANNOPPEN. Het kastelendorp Erps-Kwerps - Eigen Schoon en De Brabander, 1989, p. 187-189.
hoeve

herberg 'Au faubourg d'Erps op de hoek': Erps eiland 6
nu: de woningen nrs. 115 en 117
herberg

woning veldwachter Ferdinand Vleminckx van Kwerps: Erps eiland 9
nr. 147, links van de straat
woning

woning Camille Van Tilt: Erps eiland 7
woning nr. 131
woning

woning Felix Van Tilt: Erps eiland 8
woning nr. 133
woning

woning August Vanderauwera: Erps eiland 10
nr. 157, links van de straat

woning Emile Behets: Erps eiland 12
nr. 150, rechts van de straat

woning smid Huys: Erps eiland 13
nr. 152, rechts van de straat

woning Louis De Koninck: Erps eiland 14
nr.154, rechts van de straat

woning Louis Hendrickx: Erps eiland 15
nr. 156, rechts van de straat

woning smid Huys: Erps eiland 13
Auteur: Gemeente Kortenberg
Meer informatie
House

woning Louis Van Tilt: Erps eiland 11
nr. 171, links van de straat

woning Cornelius Perdieus: Erps eiland 16
nrs. 160-162, rechts van de straat
nr. 162 is reeds afgebroken en vervangen door nieuwe woningen

woning Jozef De Quick: Erps eiland 17
nr. 166, afgebroken, hier staat nu een nieuwe woning

woning Jan-Baptist Thijs: Erps eiland 18
woning nr. 2, rechts

herberg In de Pruim: Erps eiland 19
nr. 35 links, huis met jaartal 1784
herberg

Hof ten Bruul of Pachthof van Sint-Elisabeth: Erps eiland 20
Rechtestraat nr. 1
De hoek van de Rechtestraat en van de Bruulstraat wordt gevormd door Het Hof ten Bruul of het Pachthof van St.–Elisabeth, soms ook Promoteurshof genoemd. Het oude hof omvat het pachthof op de hoek met als huisnummer Rechtestraat nr.1 , en de naburige woning met het jaartal 1784 met als huisnummer Bruulstraat, nr. 35. Het Hof ten Bruul was een Erps eiland. In 1596 was dit goed een pachthof van Jan van Velthem. In 1695 werd het Hof ten Bruul afgebrand door de Fransen. Het pachthof was eigendom van het klooster van St.-Elisabeth– op-de-Berg-Sion te Brussel. Het was een bijna vierkante hoeve met een kamme of brouwerij. Nicolaas Peeters was de pachter van het Hof ten Bruul in 1734. In 1784 schafte keizer Jozef II het klooster van St.-Elisabeth af. Alle goederen werden verkocht ook het Hof ten Bruul. Jacobus De Winter kocht het pachthof. De families De Winter en Roeckx volgden elkaar in dit landbouwbedrijf op. Voor 1914 werd de nalaat gevierd op dit pachthof. De naburige woning- oorspronkelijk waren hier twee huisjes- was voor 1914 de herberg ‘In de Pruim’ van de familie Verhoogen. Het was toen een woning met een puntgevel. In 1918 verdween de puntgevel en kreeg het huis een bovenverdieping. In het begin van de jaren 1960 kocht Robert Detheux deze woning, restaureerde het gebouw en bracht het jaartal 1784 aan.
Bibliografie :
A. WAUTERS. Histoire des environs de Bruxelles. 8 B, p. 366
F. MAES. Oude woningen onder Erps-Kwerps - Eigen Schoon en De Brabander, 1956, p. 452-453.
H. VANNOPPEN. Honderd Kortenbergse gebouwen.
Op stap door tien eeuwen verleden. Boek en Vorm Winksele, 1991, p. 80-81.
H. VANNOPPEN. De leefgemeenschappen Olmenhoek, Lelieboomgaarden en Silsem onder Erps-Kwerps, 17de-20ste eeuw -
De Brabantse Folklore, 1987, p. 333-335.
H.VANNOPPEN. Van twee kerkdorpen tot stadsgewestgemeente : Erps-Kwerps 1776-1976. Borgerhout, 1994, p.150.
pachthof

hoeve Felix Verhoeven: Erps eiland 21
Olmenhoekstraat nr. 22
hoeve

woning Cornelis Coppens : Erps eiland 22
Olmenhoekstraat nr. 24

hoeve van Guilielmus Janssens: Erps eiland 23
nr. 38 rechts

hoeve van August Poels : Erps eiland 24
nr. 42 rechts

woning Constant Anthoon: Erps eiland 25
nr. 68 rechts

hoeve Jan -Baptist De Coninck: Erps eiland 26
nr. 18 links

hoeve Louis Stroeykens: Erps eiland 27
nrs 20 en 22 links

hoeve van Guilielmus Van Aarschot: Erps eiland 3
nr. 18 links

herberg 'In de Boerenhol': Erps eiland 5
nrs. 8 en 10 rechts

woning Kinot: Erps eiland 4

Ontdek de 27 Erpse eilanden in Kwerps
Erfgoedwandeling
Afstand: ongeveer 6,7 km
Wandeltijd tussen 1u30 en 2 uur
Wandeling uitgewerkt door Henri Vannoppen en Danny Claes
- vertrek: Sint-Petruskerk Kwerps: de hofkerk + kasteel van Quarebbe Kwerps (verdwenen, nu Sint-Pietersplein)
- Kwerpse baan volgen
- links pastorie Kwerps, verdergaan tot
- Rijckelenberghoeve: Erps eiland 1
- op kruispunt de Oude Baan naar rechts volgen
- na 150 m Kapel O.-L.-Vrouw van Bijstand
- links Hof ter Netelen
- rechts af naar Hof van de Heren van Lathem via voetweg
- dreef voor het kasteel naar het kerkhof toe via voetweg 74
- na 100 m aan linkerkant kasteel Hof ter Brugge: Erps (ten noorden van de Wiesbeek)
- voetweg 76 rechts nemen ter hoogte van Kasteel Hof ter Brugge naast de voetbalterreinen van Sporting Erps-Kwerps
- op einde van voetweg 76 Kasteelstraat naar links nemen
- we wandelen voorbij de weg, die naar het Hof van Ransem ging
Kasteel van Ransem: Kasteelstraat 40
- Hof ten Driesche of Ransemhoeve: Erps eiland 2
- terugkeer richting kerk Kwerps
- linksaf: voetweg nr. 76 of Borhoutweg
- rechts van de weg nr. 76: Het speelgoed van Bollard: Erps in 1749 (we zien hier de achterzijde van één vleugel van de vierkantshoeve)
- verder weg nr. 76 volgen
- aan + splitsing rechts af: weg nr. 100 of de Zielekensweg nemen. Deze komt uit in de Vissegatstraat naast de woning nr. 113)
- Vissegatstraat naar links
- herberg 'Au faubourg d'Erps op de hoek': Erps eiland 6 (nu: de woningen nrs. 115 en 117)
- Vissegatstraat verder volgen
- links de Lobekeweg of weg nr. 99 volgen (tegen huis nrt 143)
- woning Camille Van Tilt: Erps eiland 7 (woning nr. 131)
- verder doorwandelen tot aan het bos
- woning Felix Van Tilt: Erps eiland 8 (woning nr. 133)
- terugkeren naar de Vissegatstraat
- naar links de Vissegatstraat volgen
- woning veldwachter Ferdinand Vleminckx van Kwerps: Erps eiland 9 (nr. 147, links van de straat)
- woning August Vanderauwera: Erps eiland 10 (nr. 157, links van de straat)
- woning Louis Van Tilt: Erps eiland 11 (nr. 171, links van de straat)
- woning Emile Behets: Erps eiland 12 (nr. 150, rechts van de straat)
- woning smid Huys: Erps eiland 13 (nr. 152, rechts van de straat), zou afgebroken worden
- woning Louis De Koninck: Erps eiland 14 (nr.154, rechts van de straat)
- woning Louis Hendrickx: Erps eiland 15 (nr. 156, rechts van de straat)
- woning Cornelius Perdieus: Erps eiland 16 (nrs. 160-162, rechts van de straat) (nr. 162 is reeds afgebroken en vervangen door nieuwe woningen)
- woning Jozef De Quick: Erps eiland 17 (nr. 166, afgebroken,hier ligt nu de nieuwe woning van gemeenteraadslid Lia Vandeven )
- op einde Vissegatstraat zien we Kapel O.L.Vrouw der Zeven Smarten
- Bruulstraat naar rechts nemen
- woning Jan-Baptist Thijs: Erps eiland 18 (woning nr. 2, rechts)
- we lopen voorbij de Drogeweg of voetweg 88 (rechts gelegen)
Van 12 tot 18 had men één blok Erps: verdwenen pachthof
- Hoeve Peeters links (Bruulstraat 19)
- Pachthof van Stie (Bruulstraat 22) rechts
- we gaan links voorbij het Hof van Sint-Elisabeth straat
- herberg In de Pruim: Erps eiland 19 (nr. 35 links, huis met jaartal 1784)
- Rechtestraat naar links ingaan
- Hof ten Bruul of Pachthof van Sint-Elisabeth: Erps eiland 20 (Rechtestraat nr. 1)
- links de weg nr. 86 of de Perenweg nemen
- komt uit op Olmenhoekstraat (vroeger Kievitstraat) waar we even naar links gaan naar de volgende 2 Erpse eilanden
- hoeve Felix Verhoeven: Erps eiland 21 (Olmenhoekstraat nr. 22)
- woning Cornelis Coppens : Erps eiland 22 (Olmenhoekstraat nr. 24)
De eilanden 19 tot 22 waren de goederen van het Klooster van Sint-Elisabeth te Brussel.
- we volgen de Olmenhoekstraat naar rechts tot op het einde tot aan de Rechtestraat
- Rechtestraat: naar links gaan
- hoeve van Guilielmus Janssens: Erps eiland 23 (nr. 38 rechts)
- hoeve van August Poels: Erps eiland 24 (nr. 42 rechts)
- we volgen verder de Rechtestraat
- woning Constant Anthoon: Erps eiland 25 (nr. 68 rechts)
- even verder wandelen (voorbij Ijssalon Germaine en rechts Diestbrugstraat nemen, hier ook gekend als Kleine Diestbrugstraat of Distelweg
- hoeve Louis Stroeykens: Erps eiland 27 (nrs 20 en 22 links)
- hoeve Jan -Baptist De Coninck: Erps eiland 26 (nr. 18 links)
De eilanden 26 en 27 vormden het Hof van Nederbruul of het Hof van Paffenrode
- Diestbrugstraat verder rechtdoor gaan, gaat na een tijd over in voetweg 44, deze blijven volgen tot aan de Kapel van O.-L.-Vrouw te Velde
- daar naar links de buurtweg nr 22 nemen Galgenweg (vroeger Kaasweg)
- Hof te Velde: Kwerps (rechts van de baan)
- we komen op het kruispunt in het veld: het Kruiske
- rechts Dalweg of buurtweg 23 nemen
- komen uit op Haaggatstraat die we verder naar links nemen
- Kapel O.-L.-Vrouw van het H.-Hart (links)
even verder rechts bevond zich het KASTEEL HAGEDOCHT: Erps (tussen Vissegatstraat, Haaggatstraat en Broeckhovenweg)
- Oude Melkerij van de Boerenbond
- Kapel O-L.-Vrouw in het Vissegatstraat recht voor ons op einde Haaggatstraat
- Vissegatstraat even naar links nemen
- hoeve van Guilielmus Van Aarschot: Erps eiland 3 (nr. 18 links)
- rechts/recht tegenover gelegen: privéweg naar huisnummers (3 woningen achteraan : SPEELGOED VAN BOLLARD in 1749 Erps)
- terugkeren en naar rechts even de Haagatstraat nemen en na een 20-tal m rechts de Processieweg nemen (vroeger Kerkweg), recht voor toren van Hagedocht
De weg lag waar nu de nieuwe garage staat naast de Oude Melkerij
- woning Kinot: Erps eiland 4 (nr. 6 rechts)
- herberg 'In de Boerenhol': Erps eiland 5 (nrs. 8 en 10 rechts)
De Erpse eilanden 3,4 en 5 vormden in de 18de eeuw het Pachthof Vanderhulst (zie kaart in grote zaal Erfgoedhuis)
- we steken de Kouterstraat over
- we volgen het verlengde van de Processieweg achter Cafe De Schuur, voetweg nr 82, en komen uit voorbij de kerk van Kwerps: de heer van Hagedocht kon zo de kerk van Kwerps mijden om naar de kerk van Erps te gaan
- Kwerpsebaan naar rechts
- Sint-Petruskerk Kwerps
Einde wandeling